Nowość

Nowość
Patronat medialny "Krytycznym okiem"

2010-01-26

"Kronika umarłych" Daniel Odija

Daniel Odija napisał powieść posępną i przygnębiającą. Lektura „Kroniki umarłych” to swoista droga przez mękę, albowiem nagromadzenie mrocznej symboliki i nieszczęść, jakie dotykają głównych bohaterów oraz smutne, zawieszone gdzieś w czasie i przestrzeni nadmorskie miasteczko Kostyń (bardzo rzekomo konkretne, ale przecież wyimaginowane) powodują, że czytanie staje się chwilami nie do zniesienia. I tak ma zapewne być, albowiem to książka, której siła drzemie w dusznej atmosferze snu, jaki wydają się tworzyć zdarzenia bardzo przecież realistyczne i bliskie doświadczeniom każdego z nas. Dobrze, że jest ta siła, że powieść ma mocne punkty, bowiem ogólnie nie jest jakąś istotną pozycją polskiej literatury współczesnej. Atmosfera grozy i niedopowiedzeń bardzo przypomina „Pałac Ostrogskich” Tomasza Piątka, fantasmagoryczny atak szczuraków, o których napiszę poniżej, nasuwa skojarzenia z „Rebelią” Mariusza Sieniewicza, zaś lodowaty i nieprzyjazny Bałtyk to częste tło prozy Pawła Huellego.

Dramaty bohaterów książki są czytelne i przejmujące. Mamy alienację Mateusza, który w duszy tworzy muzyczną etiudę o przewrotnym tytule „Komedia” (i tak też pierwotnie zatytułowana była ta książka, kiedy jakiś czas temu nastąpił falstart i zbyt wczesna zapowiedź wydawnicza). Mamy miejscowego dziennikarza Darka, który przejawia ogólne znużenie życiem i postanawia zakończyć wieloletni związek z żoną, skupioną na nieuleczalnie chorym synu. Mamy pozornie wzorowe małżeństwo Konrada i Agaty, w które wkrada się niepokój. Mamy w końcu nadwrażliwego młodego księdza Jana, którego dramat to brak zrozumienia, kim tak naprawdę jest, kim chce być i rozpaczliwe próby poszukiwania odpowiedzi na pytania natury egzystencjalnej w Księdze, mającej w tej historii istotne znaczenie. Jest w „Kronice umarłych” także ofiara gwałtu, są upośledzone umysłowo dzieci, bierni i znużeni życiem mieszkańcy Kostynia, jest także wszechobecna atmosfera niepewności i zawieszenia. Między tym, co jest a tym, co było.

Nadmorski Kostyń to miejsce, w którym przeszłość łączy się z teraźniejszością w dość przewrotny sposób. Wydaje się, że po ulicach chodzą zarówno żywi, jak i umarli. W tym mieście ludzie to widma, a widma przez chwilę stają się ludźmi. Żywych niepokoją wspomnienia o nazistowskiej rodzinie Hohendorffów, której historia odgrywa w tej książce ważną rolę. „To niespokojne sny miejscowych miały moc wskrzeszania obrazów sprzed wielu, wielu lat. Wtedy Kostyń stawał się miejscem, gdzie to, co było, mogło niezmiennie trwać, a to, co trwało, nie musiało przeminąć”. To, co dzieje się z czasem, jest w tej prozie bardzo istotne. Pierwsze zdanie sugeruje swoiste jego zatrzymanie, próby dokonania tego podejmuje także jeden z bohaterów. Czas przestaje istnieć, a jednocześnie czujemy jego upływ. Zdarzenia rozgrywają się w ciągu jednego roku, ale tak naprawdę Odija czyni z mijającego czasu punkt wyjścia do zrozumienia świata przemian ze swej powieści.

Metamorfozy na kartach „Kroniki umarłych” są częste, dwuznaczne i niepokojące. Dwie dość czytelne to kafki i szczuraki. „Kafki! Pożeracze chwili i płynącego czasu! Kafki! Ptaki powstałe ze skrzyżowania gawronów i kawek! Zbyt poślednie, by pożreć czas biblijny”. Opierzone stworzenia, które nie mają swojego miejsca i których istnienie wprowadza dysharmonię w opisywaną kostrzyńską codzienność. Burzy ją także pojawienie się szczuraków i rebelia, jaka wstrząsa na moment pogrążonym w marazmie Kostyniem. Czym są szczuraki? „Dopóki rodzili się przestępcy, rodziły się one. Były lustrzanym odbiciem złej woli człowieka. Dlatego musiały niszczyć”. Walka ludzi ze szczurakami jest nieprawdopodobna, a jednocześnie w pewien sposób realna. To przecież walka, którą toczy człowiek z samym sobą i dość czytelna metafora dwuznaczności duszy człowieka.

Fascynuje język tej powieści. Chwilami pretensjonalny, czasem nazbyt patetyczny, jest w gruncie rzeczy trudny do opisania. Narrator „Kroniki umarłych” rozgrywa z czytelnikiem swoistą grę. To książka, w której nieprzewidywalność jest tym, co dominuje od pierwszych do ostatnich stron.

Lektura interesująca, choć niekoniecznie obowiązkowa.

Wydawnictwo W.A.B., 2010

2 komentarze:

evelka pisze...

Bardzo lubię prozę Daniela Odiji. Być może określenie "wybitna" niekoniecznie do niej przystaje, ale z pewnością jest ona niepokojąca i poruszająca.

http://evelka-d.blog.onet.pl

Wendy Streeter pisze...

Thanks to Dr Brave for bringing back my wife,and brought great joy to my family?

Hello to every one out here, am here to share the unexpected miracle that happened to me three days ago, My name is Jeffrey Dowling,i live in TEXAS,USA.and I`m happily married to a lovely and caring wife,with two kids A very big problem occurred in my family seven months ago,between me and my wife so terrible that she took the case to court for a divorce she said that she never wanted to stay with me again,and that she did not love me anymore So she packed out of my house and made me and my children passed through severe pain. I tried all my possible means to get her back,after much begging,but all to no avail and she confirmed it that she has made her decision,and she never wanted to see me again. So on one evening,as i was coming back from work,i met an old friend of mine who asked of my wife So i explained every thing to her,so she told me that the only way i can get my wife back,is to visit a spell caster,because it has really worked for her too So i never believed in spell,but i had no other choice,than to follow her advice. Then she gave me the email address of the spell caster whom she visited.(bravespellcaster@gmail.com}, So the next morning,i sent a mail to the address she gave to me,and the spell caster assured me that i will get my wife back the next day what an amazing statement!! I never believed,so he spoke with me,and told me everything that i need to do. Then the next morning, So surprisingly, my wife who did not call me for the past seven {7}months,gave me a call to inform me that she was coming back So Amazing!! So that was how she came back that same day,with lots of love and joy,and she apologized for her mistake,and for the pain she caused me and my children. Then from that day,our relationship was now stronger than how it were before,by the help of a spell caster . So, was now stronger than how it were before,by the help of a spell caster . So, i will advice you out there to kindly visit the same website http://bravespellcaster.yolasite.com,if you are in any condition like this,or you have any problem related to “bringing your ex back. So thanks to Dr Brave for bringing back my wife,and brought great joy to my family once again.{bravespellcaster@gmail.com} , Thanks.


Are you passing through any of these problems,

DO YOU NEED YOUR EX BACK VERY FAST

DON YOU WANT YOUR LOVER TO LOVE YOU AS NEVER LIKE BEFORE

ARE YOU SUFFERING FROM A LONG TIME SICKNESS

ARE YOU FACING FINANCIAL PROBLEMS

ARE YOU SEEKING FOR A GOOD JOB

DO YOU WANT TO BECOME A HOUSE OWNER

ARE YOU LOOKING FOR A FIRST CLASS GRADE

DO YOU WANT TO COME OUT FIRST IN YOUR EXAMS

ARE YOU A STAR AND YOU WANT TO BE SO POPULAR TO THE WHOLE WORLD

DO YOU WANT TO BE RICH

DO YOU WANT YOUR BUSINESS TO KEEP MOVING

DO YOU HAVE A COMPANY OF ANY KIND AND YOU WANT IT TO EXPAND

DO YOU WANT YOUR HUSBAND OR WIFE TO KEEP TO YOUR WORLD

ARE YOU FACING ANY MARITAL PROBLEMS

ARE YOU FINDING IT DIFFICULT TO GET PREGNANT FOR YOUR HUSBAND

ARE YOU EXPERIENCING MISCARRIAGES ANY TIME YOU TAKE IN

DO YOU WANT TO COMPETE IN ANY LOTTERY GAME

ARE YOU FACING HARDSHIP

HAVE YOU BEEN THREATENED BY SOMEONE

DO YOU WANT TO BE SUCCESSFUL IN ANY THING YOU LAY YOUR HANDS ON

IS YOUR SON OR DAUGHTER BEHAVING STRANGELY

ARE YOU FACING WITCH CRAFT MANIPULATIONS

DO YOU WANT TO CAST A STRONG LOVE SPELL ON YOUR GIRL OR BOY FRIEND

DO YOU NEED MAGIC POWERS TO DO ANY THING YOU WANT

ARE YOU FINDING IT DIFFICULT TO CHOOSE A LIFE PARTNER

DO YOU WANT YOUR PARENTS TO BE PROUD OF YOU

ARE YOU EXPERIENCING FAILURE AND DISAPPOINTMENT IN ANY THING YOU DO.(ETC)

I will advice you out there to kindly visit the same website http://bravespellcaster.yolasite.com,if you are in any condition like this,or you have any problem related to “bringing your ex back. So thanks to Dr Brave for bringing back my wife,and brought great joy to my family once again.{bravespellcaster@gmail.com} , Thanks.